Yetki belgeli OSGB ve İSG firmalarından teklif alın bilgi@shallwe.com.tr · Şişli / İstanbul
İş güvenliği

Fiziksel, Kimyasal ve Biyolojik Risk Etmenleri

Hazırlayan: Shallwe Editör Ekibi · Yayın: · Güncelleme:

Kısa cevap: Risk etmenleri, çalışanın sağlığını bozabilecek çalışma ortamı unsurlarıdır. Fiziksel (gürültü, titreşim, sıcaklık), kimyasal (toz, gaz, buhar), biyolojik (bakteri, virüs), ergonomik ve psikososyal olmak üzere beş ana grupta incelenir.

Fiziksel risk etmenleri

  • Gürültü: İşitme kaybı, stres, dikkat dağınıklığı
  • Titreşim: El-kol titreşimi damar ve sinir hasarına, bütün vücut titreşimi bel rahatsızlıklarına yol açabilir
  • Termal koşullar: Sıcak çarpması, soğuk stresi
  • Aydınlatma: Göz yorgunluğu ve kazalar
  • Radyasyon: İyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyon

Kimyasal risk etmenleri

  • Tozlar (silika, ahşap tozu, metal tozları)
  • Gazlar ve buharlar (solventler, karbonmonoksit)
  • Duman ve sisler (kaynak dumanı, yağ buharı)
  • Aşındırıcı ve tahriş edici maddeler

Kimyasalların güvenlik bilgi formları, maruziyet yolları ve kişisel koruyucu seçimi için temel kaynaktır.

Biyolojik risk etmenleri

Bakteri, virüs, mantar ve parazitler; özellikle sağlık, laboratuvar, tarım, hayvancılık, atık yönetimi ve gıda sektörlerinde önemlidir. Aşılama, hijyen ve kişisel koruyucu donanım temel önlemlerdir.

Ergonomik ve psikososyal etmenler

Elle yük taşıma, tekrarlayan hareketler, uygunsuz duruşlar ve ekranlı araçlarla uzun çalışma ergonomik etmenlerdir. İş yükü, vardiya düzeni, mobbing ve iş güvencesizliği ise psikososyal etmenler arasında yer alır.

Nasıl ölçülür ve kontrol edilir?

Fiziksel ve kimyasal etmenler akredite laboratuvarlarca ortam ölçümleriyle belirlenir ve sınır değerlerle karşılaştırılır. Kontrol sırası: tehlikeyi ortadan kaldırma, ikame, mühendislik önlemleri, idari önlemler ve en son kişisel koruyucu donanım. Bulgular risk değerlendirmesine işlenir.

Sık sorulan sorular

Gürültü sınır değeri nedir?

Gürültü Yönetmeliği maruziyet eylem ve sınır değerlerini desibel cinsinden tanımlar; değerler ve uygulanacak önlemler yönetmelikte yer alır.

Psikososyal riskler risk değerlendirmesine dahil mi?

Evet. Risk değerlendirmesi çalışanların sağlığını etkileyebilecek bütün etkenleri kapsamalıdır.

KKD her riski önler mi?

Hayır. Kişisel koruyucu donanım son çaredir; önce kaynakta ve toplu önlemlerle risk azaltılmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce güncel mevzuatı ve ilgili kurumu kontrol ediniz.

İşyeriniz için teklif alın

Çalışan sayınızı ve ihtiyaçlarınızı iletin; yetki belgeli iş ortaklarımızdan teklif alın.

Diğer rehberler

İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır?

İş kazası SGK'ya kaç gün içinde bildirilir, nasıl bildirilir, hangi bilgiler gerekir? Kaza sonrası işverenin…

OSGB Nedir? Açılımı ve Ne İş Yapar?

OSGB'nin açılımı Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi'dir. OSGB ne demek, ne iş yapar, hangi hizmetleri verir ve…

İSG Nedir? Açılımı ve Kapsamı

İSG'nin açılımı İş Sağlığı ve Güvenliği'dir. İSG ne demek, hangi kanuna dayanır, işveren ve çalışanların…

Teklif Al